Hướng dẫn ôn tập phần nghị luận văn học 12

Các em thân mến, ở bài viết này, cô sẽ hướng dẫn các em ôn tập phần nghị luận văn học 12  theo  hệ thống câu hỏi và đề thi tham khảo

Câu NLVH có nhiều dạng đề.
– Dạng đề phân tích cảm nhận về một bài thơ, đoạn thơ, một khía cạnh nội dung, nghệ thuật của bài thơ.
– Dạng đề nghị luận về tình huống truyện, nhân vật, chi tiết trong tác phẩm…
– Dạng đề so sánh, đối chiếu: hai nhân vật, hai chi tiết, hai tư tưởng, hai đoạn thơ, hai hay nhiều bài thơ…
– Dạng đề tổng hợp phân tích một nội dung qua nhiều tác phẩm văn học. Dạng đề bình luận một ý kiến bàn về văn học.
– Có dạng đề tích hợp nghị luận xã hội.

I. Yêu cầu
– Cần nắm vững nội dung kiến thức tác phẩm.
– Đọc kỹ đề, gạch chân dưới những từ ngữ quan trọng trong đề. Phải hiểu đề thi đang hỏi ta điều gì?
– Xác định đề thi thuộc dạng đề thi nào? Chứng minh một nhận định hay phân tích một hình tượng, một đoạn thơ, một bài thơ… hay so sánh đối chiếu giữa các tác phẩm với nhau?
– Xác định đúng đề rồi thì tiến hành lập dàn ý. Lập dàn ý là cách tốt nhất để không viết sót ý khi làm bài.

II. Cần làm đúng theo yêu cầu sau:

I. MỞ BÀI: nêu được yêu cầu của đề bài. (Mở bài không có điểm nên không nên mất thời gian cho phần này. Cố gắng càng ngắn gọn càng tốt)
II. THÂN BÀI
1. Khái quát về tác giả, tác phẩm, xuất xứ : (Phần này rất quan trọng vì trong đáp án của Bộ, học sinh làm tốt những yêu cầu này sẽ đạt 0,50 điểm)
– Giải thích nếu đề thi có phần ý kiến hoặc có khái niệm.
2. Nội dung
– Trong phần nội dung của bài làm, học sinh phải xác lập được các luận điểm chính rồi từ đó dựa vào các thao tác: chứng minh, bình luận, phân tích, cảm nhận… để làm rõ luận điểm.
– Nên viết đoạn văn theo lối diễn dịch để ý được rõ ràng, giám khảo chấm cũng dễ cho điểm. Thụt vào đầu dòng 2 ô chữ để GK dễ nhìn thấy luận điểm của mình (tránh lối viết chỗ ra chỗ vào trong bài làm)
– Đối với thơ thì phải lấy nghệ thuật để phân tích phần nội dung. Nếu là truyện thì sau khi phân tích nội dung phải nói được nghệ thuật.
– Khi hành văn, cần tránh những câu từ sáo rỗng. Cần viết thật cô đọng, giọng văn phải kết hợp được chất lý luận và suy tư cảm xúc.
– Để tăng chiều sâu cho bài viết, cần có sự so sánh, đối chiếu giữa nhân vật này, nhân vật kia, tác phẩm này, tác phẩm nọ. Cần đưa một số lời phê bình, nhận định văn học vào trong bài làm. Cần có dẫn chứng thêm ngoài tác phẩm. Những yếu tố vừa nói trên đây sẽ làm cho bài văn của các em thêm phong phú và có chiều sâu, chắc chắn sẽ được giám khảo cân nhắc mà cho điểm cao.
– Tránh gạch bỏ quá nhiều trong bài làm, làm bẩn bài làm sẽ gây phản cảm cho người chấm.
3. Phần tổng kết nghệ thuật: theo đáp án, trước khi kết bài sẽ có phần tổng kết nghệ thuật. Học sinh cần có đánh giá, nhận xét chung về nghệ thuật của tác phẩm (phần này đáp án cho từ 0,5 điểm)
III. KẾT BÀI: đánh giá chung về vấn đề

Phần văn xuôi, các em cần ôn  những  tác phẩm trọng tâm sau:

Tác phẩm văn xuôi

Nếu các em chưa nắm được nội dung chính của các tác phẩm văn xuôi lớp 12 thì có thể đọc bài tóm tắt này :

Tóm tắt tác phẩm văn xuôi lớp 12

1. Người lái đò Sông Đà – Nguyễn Tuân;

Đề 1 :Đề nghị luận :so sánh Huấn Cao và Người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân)

Đáp án :

so sánh Huấn Cao và Người lái đò sông Đà

Đề 2 : Thứ vàng mười trong nhân vật người lái đò sông Đà(Nguyễn Tuân )

Đáp án :

thứ vàng mười trong nhân vật người lái đò sông Đà

Đề 3 : Cảm nhận của anh (chị) về hình tượng sông Đà trong đoạn trích . Từ đó, anh (chị) hãy đánh giá sự độc đáo trong quan niệm về cái đẹp của Nguyễn Tuân được thể hiện qua hình tượng trên.

Đáp án :

Đề thi về Người lái đò sông đà Nguyễn Tuân

Còn nhiều đề thi nữa , các em vào link này để đọc nhé :http://thutrang.edu.vn/tag/nguoi-lai-do-song-da

2. Ai đã đặt tên cho dòng sông – Hoàng Phủ Ngọc Tường;

Đề 1 : Cảm nhận về hai hình tượng Sông Đà và Sông Hương

Đáp án : Cảm nhận về hai hình tượng Sông Đà và Sông Hương

Còn nhiều đề thi nữa, các em vào link này để đọc nhé :http://thutrang.edu.vn/tag/ai-da-dat-ten-cho-dong-song

3. Vợ chồng Aphủ ( Trích ) – Tô Hoài;

Các em đọc bài viết hướng dẫn này nhé :

Hướng dẫn Ôn tập vợ chồng A Phủ Tô Hoài

Đây nữa :

http://thutrang.edu.vn/tag/vo-chong-a-phu

 

4. Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành;

Các em đọc bài viết này nhé :  Ôn tập bài Rừng Xà Nu Nguyễn Trung Thành

Đây nữa :http://thutrang.edu.vn/tag/rung-xa-nu

5. Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi;

Đề 1 :

Nhà văn Nguyễn Trung Thành và Nguyễn Thi đã gửi gắm điều gì qua những câu văn sau:

“Không có cây gì mạnh bằng cây xà nu đất ta. Cây mẹ ngã, cây con mọc lên. Đố nó giết hết rừng xà nu này !… ” (“Rừng xà nu”- Nguyễn Trung Thành)

“Chú thường ví chuyện gia đình ta nó cũng dài như sông, để rồi chú sẽ chia cho mỗi người một khúc mà ghi vào đó. …, rộng bằng cả nước ta và ra ngoài cả nước ta.” (“Những đứa con trong gia đình”-Nguyễn Thi).

Đáp án:

Cảm nhận về hai đoạn trích trong “Rừng xà Nu” và “những đứa con trong gia đình

Đề 2 :

Câu hỏi đọc hiểu:

Đọc đoạn  văn sau và trả lời câu hỏi

        Một loạt đạn súng lớn văng vẳng dội đến ầm ĩ trên ngọn cây. Rồi loạt thứ hai…Việt ngóc dậy. Rõ ràng không phải tiếng pháo lễnh lãng của giặc….

Xem thêm tại đây :

Câu hỏi đọc hiểu về “Những đứa con trong gia đình”Nguyễn Thi

Đề 3 :  so sánh vẻ đẹp người lính trong hai nhân vật Việt và TNú

Xem thêm tại đây : so sánh vẻ đẹp người lính trong hai nhân vật Việt và TNú

(Bài viết được biên soạn bởi Thu Trang, Giáo viên THPT  Tạ Uyên, Yên Mô, Ninh Bình)

Đây nữa : http://thutrang.edu.vn/tag/nhung-dua-con-trong-gia-dinh

6. Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu

Đề 1 : Trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” nhà văn Nguyễn Minh Châu viết: “Thế rồi chẳng biết từ bao giờ, tôi đã vứt chiếc máy ảnh xuống đất chạy nhào tới”.

Anh (chị) hãy cho biết câu văn trên diễn tả hành động của nhân vật nào trong tác phẩm? Tình huống dẫn đến hành động đó là gì? Nêu ý nghĩa của hành động ấy?

Đáp án :Câu hỏi  về “Chiếc thuyền ngoài xa” nhà văn Nguyễn Minh Châu

Đây nữa :http://thutrang.edu.vn/tag/chiec-thuyen-ngoai-xa

7. Vợ nhặt ( Trích ) –  Kim Lân;

Đề 1 :Từ truyện ngắn Vợ Nhặt của Kim Lân, anh (chị) hãy trình bày suy nghĩ của mình về nhận định: Một tác phẩm văn học hay thường chứa đựng trong nó những giá trị nhân văn cao đẹp.

Đáp án :

Giá trị nhân văn trong “Vợ nhặt ” Kim Lân

Đề 2 : Cảm nhận của anh/chị về những vẻ đẹp khuất lấp của nhân vật người vợ nhặt (Vợ nhặt – Kim Lân) và nhân vật người đàn bà hàng chài (Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu)

Đáp án:

Đề nghị luận so sánh người vợ nhặt và người đàn bà hàng chài

Đề 3 :

Cảm nhận về chi tiết “dòng nước mắt” trong “Vợ nhặt” và “Chiếc thuyền ngoài xa

Xem thêm tại đây :

Cảm nhận về chi tiết “dòng nước mắt” trong “Vợ nhặt” và “Chiếc thuyền ngoài xa

Đề 4 :

Đề đọc hiểu về bài “Vợ nhặt”-Kim Lân

Bà lão cúi đầu nín lặng. Bà lão hiểu rồi. Lòng người mẹ nghèo khổ ấy còn hiểu ra biết bao nhiêu cơ sự, vừa ai oán vừa xót thương cho số kiếp đứa con mình. Chao ôi, người ta dựng vợ gả chồng cho con là lúc trong nhà ăn nên làm nổi, những mong sinh con đẻ cái mở mặt sau này…

Xem thêm tại đây : Đề đọc hiểu về bài “Vợ nhặt”-Kim Lân

Đề 5 : Phân tích vẻ đẹp của tình người và niềm hi vọng vào cuộc sống ở các nhân vật: Tràng, người vợ, bà cụ Tứ trong truyện ngắn Vợ nhặt (Kim Lân)

Đáp án :

về Truyện ngắn Vợ nhặt (Kim Lân)

(Bài viết được biên soạn bởi Thu Trang, Giáo viên THPT  Tạ Uyên, Yên Mô, Ninh Bình)

Đề 5 : Cảm nhận vẻ đẹp của các nhân vật trong truyện ngắn Vợ Nhặt của Kim Lân

Các em đọc bài văn mẫu của bạn Mơ Cao nhé ! bấm vào link này :

http://thutrang.edu.vn/ve-cac-nhan-vat-trang-thi-ba-cu-tu-trong-vo-nhat-kim-lan

Xem thêm đề thi và đáp án bài Vợ Nhặt tại đây :http://thutrang.edu.vn/tag/vo-nhat

Còn phần thơ nữa, nếu các em thấy bài viết hữu ích thì để lại comment động viên cô viết tiếp bài :

Hướng dẫn ôn tập phần thơ