Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh (Có dàn ý chi tiết)

Bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh cũng lấy đề tài về mùa thu nhưng lại là khoảnh khắc trời bắt đầu chuyển giao mùa vì vậy mà những cảm nhận của nhà thơ vô cùng tinh tế. Ông đã bắt trọn những thời khắc chuyển mùa với tất cả các giác quan của mình.

Để có thể làm tốt đề văn phân tích bài thơ Sang thu, Kho tàng văn mẫu sẽ hướng dẫn các em lập dàn ý chi tiết cho đề phân tích bài thơ Sang thu cùng với bài văn mẫu cho các em tham khảo.

I. Lập dàn ý chi tiết phân tích bài thơ Sang thu

1. Mở bài

– Giới thiệu về bài thơ Sang thu và tác giả Hữu Thỉnh.

– Bài thơ miêu tả cảnh mùa thu mới chớm tới, mang đậm hương vị, màu sắc với những hình ảnh rất đỗi thân quen. Nội dung bài thơ nhẹ nhàng và qua đây, nhà thơ cũng gửi chút tâm sự của mình vào trong đó.

2. Thân bài phân tích bài thơ Sang thu

Khổ 1: Những cảm nhận đầu tiên của nhà thơ khi mùa thu về

– Hương ổi: được cảm nhận bằng thính giác, là mùi hương đặc trưng của Bắc Bộ mỗi khi mùa thu về.

– Động từ phả gợi mùi hương ổi ở độ đậm nhất, quyến rũ nhất và nó lan tỏa trong khắp không gian.

– Sương chùng chình: gợi cảm giác thong thả, nhẹ nhàng.

=> Tâm trạng ngỡ ngàng của tác giả khi chợt nhận ra mùa thu đã về thể hiện qua các từ bỗng, hình như.

Khổ 2: Bức tranh mùa thu đẹp đẽ và trong sáng được nhà thơ cảm nhận bằng những hình ảnh quen thuộc.

– Dòng sông trôi hiền hỏa và mang một sự thanh thản.

– Những đàn chim trở nên vội vã đi tìm nơi tránh rét

– Hình ảnh mây vắt nửa mình sang thu cho thấy một cảm nhận tinh tế của nhà thơ.

Khổ 3: Thông qua hiện tượng thiên nhiên nắng, mưa để bày tỏ tâm trạng của bản thân.

– Nắng còn đó nhưng đã bớt gay gắt hơn.

– Mưa cũng vơi dần đi.

=> Hai câu thơ tả thực về hiện tượng tự nhiên của thời tiết 4 mùa.

– Sấm là hình ảnh ẩn dụ cho những vang động bất thường của ngoại cảnh.

– Hàng cây đứng tuổi để nói về những con người từng trải, đã vượt qua nhiều thăng trầm của cuộc sống.

=> Hai câu thơ cuối thể hiện sự vững vàng của con người nhưng cũng mang một chút cảm xúc tiếc nuối.

3. Kết luận

– Tóm tắt lại nội dung của bài thơ trong 1 – 2 câu và nêu cảm nghĩ của em về bài thơ này.

Bài viết liên quan:

>> Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương (Có dàn ý chi tiết)

II. Bài làm phân tích bài thơ Sang Thu

Nhà thơ Hữu Thỉnh sinh năm 1942 ở Vĩnh Phúc. Từ năm 1963, Hữu Thỉnh bắt đầu sáng tác thơ và ông có nhiều bài thơ rất hay. Từ năm 2000 đến nay, Hữu Thỉnh giữ chức vụ Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Trong số rất nhiều những bài thơ đặc sắc của ông viết về con người, về cuộc sống thì bài thơ Sang thu là một bài thơ vô cùng độc đáo. Mặc dù trong thi ca Việt Nam đã có rất nhiều bài thơ hay viết về mùa thu nhưng bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh vẫn để lại một ấn tượng độc đáo trong lòng người đọc bởi sự cảm nhận quá tinh tế của tác giả. Sự cảm nhận tinh tế đó là gì thì thông qua việc phân tích bài thơ Sang thu chúng ta sẽ thấy rõ.

Mở đầu bài thơ, tác giả không viết về một hình ảnh cụ thể nào mà lại diễn tả một mùi hương đó chính là hương ổi. Hương ổi chính là hương thơm đặc trưng mỗi khi mùa thu về. Thông thường, người ta chỉ biết mùa thu đã về thật sự khi mà những chiếc lá vàng đã bắt đầu rơi. Nhưng trong bài thơ này của Hữu Thỉnh lại không hề xuất hiện bất cứ hình ảnh lá vàng rơi nào. Điều này cũng dễ hiểu bởi Hữu Thỉnh đang miêu tả khoảnh khắc chuyển giao mùa. Không phải như sự chuyển giao của thời gian khi con người có thể nhìn vào đồng hồ để đoán biết. Sự chuyển giao của thiên nhiên buộc con người phải cảm nhận. Và chúng ta cũng không thể nào đoán biết được lúc nào thì mùa thu sẽ đến để mà chờ đợi. Chính vì vậy mà nhà thơ Hữu Thỉnh mới sử dụng từ bỗng. Từ bỗng cho ta thấy sự ngạc nhiên của nhà thơ khi bất chợt nhận thấy mùi hương ổi:

Bỗng nhận ra hương ổi

Phả vào trong gió se

Sương chùng chình qua ngõ

Loading...

Hình như thu đã về

phan-tich-bai-tho-sang-thu

Phân tích bài thơ Sang thu 

Hương ổi thơm đang theo gió lan tỏa ra khắp không gian. Từ “phả” gợi lên cảm giác hương ổi đã rất đậm đà. Sau sự cảm nhận của khứu giác là đến sự cảm nhận của thị giác với hình ảnh “sương chùng chình qua ngõ”. Sương như đang đủng đỉnh, chầm chậm len lỏi vào trong khắp các ngõ nhỏ. Sương cũng là một nét đặc trưng nữa của mùa thu. Mặc dù vậy, nhà thơ vẫn chưa dám khẳng định rằng mùa thu đã về. Hai chữ “hình như” gợi lên cảm giác ngờ ngợ, thiếu chắc chắn. Cũng dễ hiểu bởi vì hương ổi hay sương đều không phải là hình ảnh cụ thể. Thế nhưng, sang đến khổ thơ thứ hai, hình ảnh về mùa thu đã hiện lên rõ nét hơn, sinh động hơn. Câu thơ có hình ảnh của sông. Nhà thơ có cảm nhận tinh tế và thể hiện rõ sự hiểu biết của mình thông qua những câu thơ này. Mùa hè ở nước ta thường có nhiều mưa lũ vì vậy nước sông chảy siết hơn. Nhưng vào mùa thu, mưa lũ ít đi, nước sông sẽ chảy chậm lại. Và cái sự dềnh dàng của sông đã khiến cho người đọc hình dung ra rõ hơn khung cảnh của mua thu. Lúc này, bức tranh về mùa thu đã có những hình khối và đường nét cụ thể:

Sông được lúc dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu

Nếu dưới sông nước chảy dềnh dàng thì đối lập với nó là trên bầu trời chim đang bay vội vã. Sự vội vã của những cánh chim là điều dễ hiểu. Đặc tính của các loài chim di cư là chúng sẽ tìm về nơi ấm áp để làm tổ. Do vậy, mùa thu đến cũng chính là thời khắc chúng bắt đầu chuẩn bị cho một cuộc hành trình dài bay về phương nam tránh rét. Nhưng hai câu thơ sau mới thật sự là tinh tế. Nhà thơ đã nhìn thấy, đã bắt trọn được khoảnh khắc đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu”. Câu thơ mang đến một hình ảnh tươi đẹp và nó gợi lên cho chúng ta thấy rằng thời tiết đang chuyển mùa. Một nửa đã bước sang mùa thu còn một nửa vẫn đang luyến lưu mùa hạ.

Đó là lý do vì sao mà lúc này trời vẫn còn có nắng, nhưng nắng đã bớt gay gắt hơn. Những cơn mưa rào của mùa hạ cũng đã vơi dần. Nhà thơ nói đến hiện tượng tự nhiên nắng, mưa khiến người đọc cảm giác như ông đang đơn thuần tả cảnh sang thu. Nhưng không, hai câu thơ cuối cho người đọc thấy được tâm trạng của nhà thơ:

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi

Sấm ở đây vừa là nói về một hiện tượng tự nhiên nhưng có lẽ nó cũng nhằm ám chỉ những cái bất ngờ trong cuộc sống của con người. Chúng ta có thể dự báo được nắng vừa mưa nhưng không thể dự báo được tiếng sấm sẽ đến vào lúc nào. Nhưng một khi đã quen với tiếng sấm rồi thì sẽ không còn thấy nó bất ngờ nữa. Cũng giống như một người lớn tuổi, vì đã quen với những thử thách, khó khăn rồi nên có gặp phải thêm những thử thách nữa thì cũng nhẹ nhàng mà đối diện và vượt qua.

Bài thơ của Hữu Thỉnh khép lại với một tâm trạng man mác buồn nhưng nếu xét về tổng thể thì đây vẫn là một bài thơ hay và giàu hình ảnh đẹp. Đây cũng là một trong những bài thơ viết về mùa thu để lại trong em nhiều ấn tượng sâu đậm nhất.

Trên đây, chúng ta đã cùng nhau lập dàn ý và phân tích bài thơ Sang thu của nhà thơ Hữu Thỉnh. Kho tàng văn mẫu hy vọng rằng bài viết này sẽ giúp các em có một tài liệu tham khảo tốt, phục vụ cho việc học môn Ngữ văn 9 được tốt hơn.

Thu Thủy

Phân tích bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh (Có dàn ý chi tiết)
Đánh giá bài viết