Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu (có dàn ý chi tiết)

Bài thơ Vội vàng là một trong những tác phẩm thơ độc đáo, đặc sắc nhất của nhà thơ Xuân Diệu. Bài thơ được rút ra từ tập Thơ Thơ (1938), là tiếng nói tâm hồn yêu đời, say mê cuộc sống của nhà thơ, là khát vọng được sống trọn vẹn với thanh xuân và tuổi trẻ.

Để giúp các em có thêm tham khảo cho đề phân tích bài thơ Vội vàng, dưới đây sẽ là bài văn mẫu cùng với dàn ý chi tiết.

I. Dàn ý chi tiết phân tích bài thơ Vội vàng

1. Mở bài

– Giới thiệu sơ qua vài nét về bài thơ Vội vàng và tác giả Xuân Diệu. Bài thơ được viết trong hoàn cảnh nào? Nội dung của bài thơ nói về điều gì? Nhà thơ Xuân Diệu đã gửi gắm quan niệm sống như thế nào thông qua bài thơ này.

– Dẫn dắt vào phần thân bài.

2. Thân bài

a. Sự sống ban tặng cho con người

– Những khát khao và ham muốn của nhân vật tôi trữ tình khi đứng trước thiên nhiên tươi đẹp. Phân tích khổ thơ đầu tiên để thấy rõ điều này.

– Phân tích câu thơ Tháng giêng ngon như một cặp môi gần để thấy được cách biểu đạt của Thơ Mới. Đây là câu thơ rất đẹp, gần như là đẹp nhất. Nó lấy con người làm chuẩn mực để đo thiên nhiên. Vẻ đẹp của tháng giêng được so sánh với vẻ đẹp của mùa xuân, của tuổi trẻ.

– Xuân Diệu đưa ra những ý tưởng táo bạo và đầy sự gấp gáp khi ông chạy đua cả với thời gian. Phân tích câu thơ Tôi sung sướng/Nhưng vội vàng một nửa/Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân để thấy rõ điều này.

b. Thời gian đã hủy hoại sự sống

– Thời gian là thứ qua đi không trở lại và nó cũng cướp đi tuổi trẻ của con người. Dẫn chứng: Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn/Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại.

– Thời gian qua đi, thời gian con người ở gần bên nhau cũng không còn nhiều. Như vậy là thời gian đem đến sự chia lìa, ngăn cách. Dù phũ phàng nhưng đó là sự thật cuộc sống. Dẫn chứng: Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi/Khắp núi sông vẫn than thầm tiễn biệt.

– Thời gian qua đi, mọi thứ cũng tàn phai theo. Dẫn chứng: Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc, Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi.

=> Dù đang sống trong những ngày tháng rất tươi đẹp của mùa xuân nhưng nhà thơ vẫn lo lắng đến một ngày nào đó mùa xuân đi qua và khiến cho mọi thứ trở nên phai tàn.

c. Hãy tận hưởng sự sống

– Nhân vật tôi trữ tình đã chuyển cách xưng hô sang ta.

+ Cái tôi giờ đây đã trở nên chật chội và không tương ứng khi mà nhân vật trữ tính muốn đoạt lấy sự sống trong mọi chiều.

+ Khi cái tôi được mở rộng ra, nó trở thành cái ta đầy kiêu hãnh và đưa ra những đòi hỏi một cách dõng dạc.

– Đoạn cuối bài thơ sử dụng điệp từ ta, và, cho khiến nhịp điệu cả đoạn thơ trở nên hối hả, gấp gáp. Câu thơ cuối cùng, bao nhiêu cảm xúc dồn nén như được bung ra, thể hiện sự khao khát muốn ôm trọn lấy thiên nhiên của nhà thơ.

3. Kết bài

Tóm gọn lại nội dung của bài thơ một lần nữa. Thông qua việc phân tích bài thơ Vội vàng em thấy được điều gì? Nêu quan điểm và cách nhìn nhận của bản thân em về cách sống và quan niệm sống của nhà thơ.

Bài viết liên quan:

>> Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu

>> Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu

>> Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Từ ấy của Tố Hữu

II. Bài làm phân tích bài thơ Vội vàng

Trong số các tác giả thơ Mới mà em đã được học, được biết đến thì Xuân Diệu là nhà thơ mà em yêu mến nhất. Nhà thơ Xuân Diệu có nhiều tác phẩm rất hay và đặc sắc chẳng hạn như bài Đây mùa thu tới, Vội vàng, Yêu, Phải nói,… Mỗi bài thơ là một nét riêng nhưng nằm trong một cái chung đó là niềm khao khát được sống và được yêu. Trong số những bài thơ hay của Xuân Diệu, em lại thích nhất bài thơ Vội vàng. Dường như có bao nhiêu tài năng, Xuân Diệu dồn cả vào trong bài thơ này. Cảm xúc của bài thơ thật mãnh liệt và nó thôi thúc con người có chung một ham muốn giống như tác giả, đó là ham muốn được sống.

Xuân Diệu là một nhà thơ, vậy nên không khó để lý giải vì sao ông lại có một trái tim đa cảm đến như vậy. Cũng chính vì sự đa cảm của mình mà nhà thơ cảm nhận được gần như trọn vẹn hết thảy những gì đẹp đẽ nhất ở trong cuộc sống. Và cũng chính vì cảm nhận được cái đẹp nên trong ông cũng có một nỗi lo, nỗi lo về sự chảy trôi của thời gian.

phan-tich-bai-tho-voi-vang

Phân tích bài thơ Vội vàng

Con người được sinh ra, được ban tặng cho sự sống và đó là một điều vô cùng đáng quý. Cuộc sống của con người có tình yêu, nó làm cho con người trở nên hạnh phúc. Như Xuân Diệu cũng đã từng viết ở trong một bài thơ khác của mình rằng Đố ai sống được mà không yêu/ Không nhớ không thương một kẻ nào. Từ tình yêu dành cho cuộc sống, nhà thơ mới nảy sinh ra những ham muốn mà phải nói là vô cùng táo bạo:

Tôi muốn tắt nắng đi

Cho màu đứng nhạt mất

Tôi muốn buộc gió lại

Cho hương đừng bay đi.

Loading...

Không cần phải nói thì ai cũng hiểu rằng những ham muốn của nhà thơ là phi thực tế, nó cũng khó như việc hái sao trên trời. Bởi vì nắng và gió là những hiện tượng của tự nhiên và do tự nhiên chi phối, điều khiển. Nhà thơ muốn kiểm soát chúng, muốn “tắt” và muốn “buộc” đó là điều không thể. Thật ra, không phải vì nhà thơ muốn chiếm đoạt nắng hay gió cho riêng mình mà bởi vì những hiện tượng tự nhiên ấy đang làm nhạt mất màu sắc của thiên nhiên và thổi hương thơm bay đi mất. Nhà thơ vì vậy mà tiếc nuối, vì vậy mà buồn thương. Đó là một dự cảm về tương lai phôi phai, khi mà mùa xuân qua đi, mọi hương sắc đều trở nên phai nhạt.

Sang đến khổ thơ thứ 2, bao nhiêu cái đẹp của thiên nhiên được nhà thơ phô bày ra hết trên câu chữ. Hình ảnh thơ sinh động với những đàn ong bướm bay rập rờn, nhiều màu sắc với lá và hoa của cánh đồng xanh rì và giàu âm thanh với tiếng chim yến anh. Để rồi mỗi buổi sáng thức dậy, giống như có vị thần vui gõ cửa, mang đến bao nhiêu điều tươi mới và hạnh phúc. Câu thơ hay nhất, đắt giá nhất trong khổ thơ này chính là Tháng giêng ngon như một cặp môi gần. Câu thơ đã thể hiện được đúng cái cách biểu đạt của thơ Mới đó là lấy con người làm điểm tựa, làm chuẩn mực để đo thiên nhiên. Tháng giêng ngon như một cặp môi gần, như nụ hôn của hai người yêu nhau. Cách so sánh này quả thực quá độc đáo. Nó thôi thúc con người ta muốn yêu, muốn được yêu và muốn được tận hưởng những gì hạnh phúc nhất của tình yêu. Từ sự sung sướng ấy, nhà thơ lại bắt đầu vội vàng. Nhà thơ dường như đang chạy đua cùng với thời gian bởi vì ông cảm nhận được thời gian đang trôi đi từng ngày và từng giờ. Mỗi một giây qua đi là màu sẽ nhạt bớt và hương sẽ phai dần. Bởi thế cho nên:

Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa

Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân

Thời gian trôi thì nhanh mà đời người thì hữu hạn. Xuân Diệu hiểu rõ điều đó và ông không thể chờ có nắng tàn rồi mới nhớ đến mùa xuân. Vậy cho nên từ lúc mùa xuân chớm tới, ông đã thấy tiếc nuối bởi mùa xuân đang qua đi. Hôm nay mùa xuân còn non đấy nhưng ngày mai mùa xuân đã già mất rồi. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc tuổi trẻ cũng qua đi. Thời gian đã qua đi sẽ không bao giờ trở lại. Thời gian như là lưỡi dao hủy hoại sự sống. Trước hết, thời gian cướp đi tuổi trẻ của con người:

Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn

Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi

Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời

Ý tứ của những câu thơ đã rất cụ thể. Mùa xuân này qua đi, một mùa xuân khác sẽ lại tới. Nhưng phải nhấn mạnh rằng đó là một mùa xuân khác chứ không phải là một mùa xuân cũ. Mùa xuân khác, nghĩa là mọi thứ cũng rất khác. Cũng giống như việc mùa xuân này chúng ta 17 tuổi nhưng mùa xuân sau chúng ta là 18 tuổi. Những mùa xuân sau nữa, tuổi cũng sẽ tăng dần lên. Đến một lúc nào đó, mùa xuân của đời người sẽ dừng lại. Nó không tồn tại được vĩnh hằng như mùa xuân của thiên nhiên. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc thời gian con người được ở bên cạnh nhau không có nhiều. Dường như sự nuối tiếc về ngày biệt ly của nhà thơ đã nhuốm cả lên khung cảnh. Mọi thứ đều như nhắc nhở về sự ngăn cách này:

Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi

Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt…

Khi thời gian của đất trời qua đi, thời gian của con người không còn nhiều thì cũng đồng nghĩa với việc mọi thứ đang tàn phai theo:

Cơn gió xinh thì thào trong lá biếc

Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi

Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi

Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?

Câu thơ Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi mang đến cho người đọc cảm giác hụt hẫng và đầy tiếc nuối. Từ bỗng mang đến cảm giác bất ngờ và hoàn toàn không có sự báo trước. Mới hôm qua chúng có thể còn rộn ràng thì giờ đây đã đứt tiếng reo mất rồi. Chính từ những sự việc như vậy, nhà thơ mới phải đưa ra một quan niệm sống đầy gấp gáp, nhà thơ thúc giục con người hãy mau lên, hãy vội lên bởi vì thời gian không còn nhiều nữa.

Nếu như trong bài thơ Giục giã, Xuân Diệu viết Mau với chứ, vội vàng lên với chứ thì ở trong bài thơ Vội vàng này nhà thơ viết Mau đi thôi! Mùa chưa ngả chiều hôm. Hai câu thơ mang ý nghĩa tương đồng nhau. Từ đây, nhà thơ tiếp tục biểu lộ ham muốn tột bậc của bản thân mình. Thứ nhưng cái tôi lúc này đã trở nên chật hẹp và nó không còn đủ chỗ cho những ham muốn của nhà thơ nữa. Vậy nên chủ thể trữ tình đã chuyển xưng hô từ tôi sang ta. Cái ta ở đây rộng lớn hơn và đủ để cho nhà thơ có thể bộc lộ được hết những cái ham muốn của bản thân mình. Điệp từ ta muốn, và, cho đã khiến cho câu văn trở nên hối hả hơn, gấp gáp hơn. Tất cả những gì đẹp đẽ nhất của cuộc đời, nhà thơ muốn gom cả lại và giữ mãi không thôi. Không kìm nén cảm xúc được nữa, câu thơ cuối cùng nhà thơ bung hết cảm xúc của mình ra:

Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!

Bài thơ Vội vàng thể hiện quan niệm sống vội và sống gấp. Đó là quan niệm về việc tận hưởng cuộc sống, tận hưởng những gì đẹp đẽ của cuộc sống. Theo em, đó là một quan niệm đúng đắn và thế hệ trẻ bây giờ cần phải học theo. Con người không bao giờ có thể biết được thời gian của mình đến khi nào thì dừng lại vậy thì hà cớ gì chúng ta lại để lãng phí tuổi trẻ của mình. Đợi đến khi mùa xuân qua đi rồi, có tiếc nuối cũng không lấy lại được.

Như vậy là chúng ta đã cùng nhau lập dàn ý và phân tích bài thơ Vội vàng. Với bài văn mẫu tham khảo này, hy vọng các em đã có thêm cho mình những ý tưởng để có thể làm bài một cách sâu sắc nhất.

Thu Thủy

Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu (có dàn ý chi tiết)
5 (100%) 1 đánh giá