QUỐC GIA CỔ PHÙ NAM

     

Vương quốc Phù phái mạnh được xác minh là một đất nước cổ đại - đơn vị nước thứ nhất có nền chính trị- tài chính hùng to gan lớn mật ở Đông phái nam Á trong 6 chũm kỷ đầu Công nguyên.

Bạn đang xem: Quốc gia cổ phù nam

Quốc gia này để lại cho họ nền văn hóa Óc Eo. Đây là một trong những nền văn hóa, hiện đại cổ đại mở ra sớm độc nhất vô nhị vùng Đông nam giới Á. Phù Nam đã có 1 thời kỳ hình thành, phát triển vô cùng khỏe mạnh mẽ, nhưng mà về sau gặp biến nuốm nên đã trở nên suy vong và vươn lên là mất. Toàn bộ đền đài, thành quách rất nhiều bị chôn vùi trong tâm đất suốt hàng trăm năm. Sau này người ta chỉ biết đến vương quốc Phù nam qua sự phát chỉ ra nền văn hóa truyền thống Óc Eo từ bỏ cuộc khai quật đầu tiên của phòng khảo cổ học fan Pháp Louis Malleret tại lô Óc Eo (xã Vọng Khê, huyện Thoại Sơn, thức giấc An Giang) vào khoảng thời gian 1944. Với hầu như gì Louis Malleret vạc hiện, cùng rất những kết quả khảo cổ của các đồng nghiệp việt nam sau này sẽ vẽ phải một phương pháp sống rượu cồn về nền văn hóa truyền thống cổ từng tồn tại cùng phát triển bùng cháy ở đồng bằng sông Cửu Long từ nạm kỷ thiết bị I đến vậy kỷ trang bị VII sau Công Nguyên.

*
Tượng thần được khai thác tại dichỉ Óc Eo đụn Thành - Chợ Gạo, chi phí Giang.

Về xuất phát ra đời của của phòng nước Phù Nam và vương triều Hindu giáo đầu tiên, sách “Nam tề thư” của trung quốc có ghi: “Nước Phù phái mạnh thuộc phía Nam, phía Tây là biển to và phía phái nam là quận Nhật phái nam (Trung Quốc) có diện tích rộng rộng 3000 dặm. Nước ấy gồm một con sông lớn chảy theo hướng Tây ra biển. Trước đây nước này vì chưng một vị thanh nữ vương thương hiệu là Liễu Diệp (Lưu Yi) cai trị. Tục nước này vốn khỏa thân, vẽ mình, xõa tóc, lần khần may quần áo, thiếu nữ làm vua. Phía phái nam nước ấy gồm một nước Khích, quốc vương vãi là lếu Điền (Kaundinia). Láo Điền là người rất chăm thờ thần linh. Theo mộng mị và theo lời hướng dẫn của những vị thần, hỗn Điền cưỡi thuyền ra biển khơi đi theo hướng về đất Phù Nam. Thấy thuyền kỳ lạ xâm phạm vào lãnh thổ, Liễu Diệp có quân ra tấn công, một cuộc chạm trán nổ ra với Liễu Diệp xin hàng. Lếu láo Điền đang cưới Liễu Diệp làm vợ vì đây là mối “nhân duyên kỳ ngộ” đã làm được thần linh méc bảo trường đoản cú trước. Từ kia Hỗn Điền cai trị Phù Nam, biến hóa một số tập tục ngơi nghỉ nước này, lệnh cho phụ nữ phải sử dụng vải quấn hoặc may quần áo mặc, quăng quật tục khỏa thân. Láo lếu Điền cùng Liễu Diệp sinh được 7 fan con nên chia nước làm 7 ấp (tương đương với thành- phủ), giao cho những con cai trị, mọi cá nhân giữ 1 ấp gọi là “Tiểu vương”, còn một phần lớn diện tích trong hoàng cung bởi vì nhà vua hay còn được gọi là “Đại vương” làm chủ và cai quản cả những “Tiểu vương”. Mỗi thành của những “Tiểu vương” quản lý một khu vực dân cư đông nghịt từ 2-5 km2 và hàng trăm bàu nước “mỗi bàu nước sử dụng cho hàng chục hộ dân sinh hoạt”.

Vương quốc Phù nam giới đặt thủ đô tại Lò đụn (cách thị xóm Châu Đốc, tỉnh An Giang thời buổi này khoảng 30 km về phía Tây Nam). Quân đội có các lực lượng thủy- tượng- bộ binh làm trọng trách bảo vệ bình yên chính trị, đơn nhất tự buôn bản hội và giáo khu biên cương. Chính vì thế vào lúc cực thịnh, vương quốc Phù phái nam đã điều hành và kiểm soát về phía Đông đến tận cùng phía phái nam Trung bộ thuộc việt nam ngày nay, về phía Tây mang đến thung lũng sông Mê phái mạnh của Thái Lan. Dân chúng Phù Nam, tương tự như nhà vua những tôn thờ tín ngưỡng tâm linh, độc nhất là tôn kính thờ phụng những vị thần của đạo Bà La Môn và Phật giáo. Vì vậy giới tăng lữ, đạo sĩ được trọng dụng và vắt thần quyền - vương vãi quyền. Kế đến là những nhà sư, hòa thượng nỗ lực độc quyền bang giao. Giới đại yêu quý gia, đại điền nhà là nền tảng gốc rễ xã hội, đưa ra phối nền khiếp tế- nông nghiệp lẫn thương mại. Pháp luật của Phù nam là “ pháp luật Thiên Chúc” bởi nhà vua xúc tiến theo “ thần linh chiêm nghiệm”- “ thần linh méc bảo”. Vua cho xây đắp đền đài khắp vị trí để thờ phụng thần linh. Phần lớn dân chúng đa số tôn cúng Phật pháp và tuân theo đạo sĩ Bà La Môn. Xóm hội Phù Nam cũng có thể có kết cấu tổ chức triển khai như các cơ chế xã hội văn minh hiện nay. Bộ máy nắm quyền cai quản xã hội với người đứng đầu là vua, tiếp theo là những hoàng thân, các lãnh chúa và giới tăng lữ. Ở thời đại của giang sơn cổ thứ nhất này cũng có đội ngũ những người làm khoa học, tín đồ dạy học dẫu vậy là những thầy tu dạy chữ Phạn. Cũng có thể có người đi bộ đội tham gia vào quân đội; cũng có người chuyển động nghệ thuật - văn nghệ như đào kép, vũ công ca múa nhạc giao hàng cho giới quan lại cung đình. Ở thời đại Phù Nam, nghề luyện kim, đúc khuôn rất cải tiến và phát triển với con số lớn phường thợ kim hoàn, thợ rèn. Những ngành nghề khác ví như nghề dệt, nghề mộc, xây dựng, khai quật lâm thủy sản cũng cải tiến và phát triển và gồm cả nhóm ngũ chăm môn. Vương quốc Phù Nam còn có một nền nông nghiệp trồng trọt khá cải cách và phát triển với nghề trồng lúa nước, trồng mía đường; một thành phần nông dân trồng vườn, chăn nuôi, đánh bắt thủy sản. Song giàu sang nhất là tầng lớp thương nhân. Một lứa tuổi thương gia mua sắm tại nơi và yêu quý nhân vãng lai từ một vài vùng khu đất trong quần thể vực, thậm chí từ Trung Hoa, Địa Trung Hải, Vịnh tía Tư bao gồm nhiều sắc tộc cùng tôn giáo khác nhau thường xuyên đến điều đình mua bán với Phù Nam.

Người Phù phái nam có cuộc sống thường ngày rất thực tế. Sinh sống trên vùng ngập nước, họ đã tận dụng địa hình nhằm đào những bé kênh thoát nước, dẫn nước cùng để giao thông vận tải đi lại. Bé kênh Kiên Giang- Minh Hải (nay là bạc Liêu) chạy qua những khu di tích lịch sử Núi Sam, Bảy Núi, Óc Eo (An Giang) hay Giếng Đá tự di chỉ Tráp Đá (An Giang) chạy dài hơn 30km đến khu di tích Nền chùa (Kiên Giang). Kênh số Một chạy từ Đông lịch sự Tây của thị trấn Tri Tôn (An Giang) với mức 16km. Ngay ở khu di tích Óc Eo - Núi Sập - Định Mỹ (An Giang) có những con kênh cổ chế tạo ra thành một mạng lưới dằng dịt tỏa như nan quạt nối sát các di chỉ Óc Eo. Theo các nhà khảo cổ học, quan tiếp giáp thực tế cho biết tại Đá Nổi (nay thuộc phải Thơ) là điểm hội tụ của 11 đoạn kênh đào cổ. Cư dân cổ của quốc gia Phù Nam nghỉ ngơi vùng châu thổ sông Cửu Long không trị thủy bằng đê mà bằng phương pháp đào kênh, dẫn nước vào ruộng, khai thác lợi cố từ nguồn nước, sông rạch. Một số trong những người còn sống bằng nghề cá. Tín đồ dân sống trên bên sàn vì đó vốn sình lầy, là vùng đồng bởi thấp ngập nước. Các đền đài, chiêu tập táng thì được gây ra trên các gò đất đắp hoặc đồi núi cao. Gồm đền đài dài mang lại 25m rộng lớn 16m, kè móng đá cao 2m. Điều này cho thấy Phù Nam là một trong xã hội thượng tôn tín ngưỡng tôn giáo hết sức khỏe mẽ.

*
Các bình gốm cổ trên di chỉ Óc Eo gò Thành.

Xem thêm: Đèn Huỳnh Quang Là Gì ? Có Bao Nhiêu Loại Huỳnh Quang Nguyên Lý Và Cấu Tạo

Trong quá trình phát triển, quốc gia Phù Nam sẽ chú trọng tới việc hình thành các thương cảng giao hàng cho việc mua bán với những xứ khác. Bởi vậy trong giai đoạn cải cách và phát triển cực thịnh của mình, Phù Nam không chỉ có một yêu quý cảng Óc Eo (An Giang) và một tiền cảng Nền chùa (Kiên Giang), mà còn có các yêu quý điếm tự Óc Eo qua Đá Nổi cho Phú Long (Sa Đéc), đống Thành (Vĩnh Long) rồi những trung chổ chính giữa ở vùng Mỹ Tho - đống Công trước khi tới Cần giờ đồng hồ đổ ra biển Đông. Vùng vịnh cổ này đuổi theo hướng Đông - Tây trường đoản cú mũi Vũng Tàu mang lại cửa sông cổ sinh hoạt Thoại Giang, Thoại Sơn, An Giang “phải đi qua hàng nghìn dặm dọc theo con sông trong vùng rừng sác (người Nam cỗ gọi cây mắm là cây sác) để mang lại kinh đô Phù Nam. Sự quản lý và vận hành hai tuyến đường mậu dịch lớn số 1 hành tinh: “Con mặt đường tơ lụa” cùng “Con đường hương liệu”, trong vài nỗ lực kỷ đầu cùng trước công nhân đã tạo đk hình thành, phát triển một loạt các đất nước Trung Á với Đông phái nam Á. Phù Nam là một trong những “quốc gia - đô thị” nhanh nhất ở đồng bằng châu thổ sông Cửu Long, cũng là tổ quốc thế lực độc nhất vô nhị vùng Đông phái mạnh Á điều hành và kiểm soát con mặt đường hương liệu. Lúc đế quốc La Mã mở rộng giao thương với những người Ấn qua biển Ả Rập thì tuyến đường thương thuyền Ấn Độ - china được nối dài từ Đông sang Tây Ấn Độ đến những thương cảng trong vịnh bố Tư giỏi trên bờ biển lớn Đỏ. Sự kéo dài này có tác dụng cho mua bán đường hải dương trở bắt buộc nhộn nhịp, các quốc gia trở nên năng động và gấp rút giàu có; chủng một số loại và số số lượng sản phẩm lưu thông ngày một lớn. Trong các hàng hóa như tơ lụa, kim loại, đồ gia dụng gốm sứ, trang sức, đá quí, ngọc trai, gỗ… thì các loại gia vị và mùi hương liệu đặc sản vùng Đông nam giới Á trở thành đối tượng giao mến toàn cầu. Với mức độ mạnh kinh tế và quân sự của mình, Phù phái nam đã đưa ra phối, kiểm soát điều hành “con con đường hương liệu” trong quần thể vực. Việc sắm sửa hương liệu bước đầu bằng khai thác các nhiều loại trầm hương, quế, đậu khấu, tiêu sọ. Những chuyến tàu của Phù phái mạnh từ Óc Eo đang ghé qua những cảng quế làm việc Hội An, Hải Phòng, đợi đến mùa gió Đông Bắc đến những quần đảo gia vị trong biển khơi Celebes, Moluccas với Bandas (thuộc In-đô-nê-xia ngày nay) rồi quay trở lại đảo trường Sa. Trên đây các sản vật, độc nhất vô nhị là nguyên liệu và các gia vị được đưa lên tàu mặt hàng xuất khẩu mang đến Trung Hoa, Nhật bản hay qua Ấn Độ đến các kho đựng trên bờ hải dương Đỏ hoặc trong vịnh cha Tư. Tại đó hương liệu Phù nam và hàng hóa theo đường đi bộ La Mã liên tiếp đến những nước châu Âu. Phụ thuộc vào sức mạnh thương mại trên biển, vương quốc Phù phái nam lấn thanh lịch và bỏ ra phối hệ thống tài bao gồm trong quần thể vực, trong các số ấy có khối hệ thống thanh toán chi phí tệ. Tiền của Phù phái mạnh được sử dụng từ Miama, Philippin, các đảo vùng Đông nam Á…

Nếu ai qua các di chỉ Óc Eo ngày nay, chắc rằng đều đặt thắc mắc nghi vấn, lúc này nơi đây là một vùng đồng bởi cạn, xung quanh là núi và biện pháp xa biển. Vậy do sao lại có thương cảng Óc Eo? qua nhiều lần khảo cứu, các nhà khoa học, khảo cổ học tập trong nước và quốc tế đã nhận định rằng: mặt hàng nghìn năm kia đây, thềm châu lục biển Đông Việt Nam, mực nước biển vẫn tồn tại nằm ở đường đẳng sâu hơn hiện tại 100-200m, đa số đồng bằng sông Cửu Long chìm ngập trong nước biển. Đến khoảng tầm 2.500 năm trước, nước biển cả lại nhấc lên 2- 2,5m so với hiện tại tại. Một đợt nữa, đồng bởi sông Cửu Long lại bị thu hẹp, những cánh đồng trở thành đại dương nông ven bờ, gần như vùng khu đất thấp trở thành bãi lầy ven biển. Lúc đó, ba Thê (An Giang) là 1 trong eo hải dương với địa hình kị bão, là vị trí neo đậu, nghỉ chân lý tưởng của yêu đương thuyền những nước. Về sau, do hiện tượng biển lùi, địa điểm đây chỉ còn lại là gần như cánh đồng quanh sườn núi. Ngày xưa, địa điểm này nổi tiếng có tương đối nhiều ốc biển. Đến bây giờ, lúc đào cơ sở xây dựng một trong những công trình ở xung quanh Ba Thê fan ta vẫn bắt gặp những “mỏ” vỏ ốc lớn lao trong lòng đất. Hoàn toàn có thể tên call Óc Eo cũng khởi đầu từ đó. Do bao gồm địa thế dễ dãi như thế nên thương cảng Óc Eo phát triển thành một điểm đến, điểm dừng chân tránh bão, ngóng mùa gió thuận và trao đổi mua bán hết sức ưng ý và đặc trưng của giới mến buôn các nước. Yêu mến cảng Óc Eo chia thành hai khu vực vực: khu phía Đông tởm thành giống hệt như khu “chợ nổi”, tại đây những ghe tàu tiến thoái trao đổi hàng hóa với người dân tại chỗ, là nơi cung cấp lương thực cho dân cư nội thành tất cả vua, đạo sĩ, quan tiền lại, quân lính; khu vực phía nam là quần thể neo đậu của những tàu sản phẩm viễn dương để tiếp nhận hàng hóa, sản đồ dùng từ các tàu khác trong vùng. địa điểm đây cũng là điểm trao đổi sản phẩm & hàng hóa giữa những con tàu đến từ nước khác, khiến nơi này vươn lên là điểm hội tụ các đoàn tàu trên “con đường hương liệu”. Thương cảng Óc Eo vươn lên là nơi chuyển động nhộn nhịp độc nhất vùng suốt những thế kỷ đầu Công nguyên.

II. Đem quân chinh phạt với sự sụp đổ của một vương vãi triều

Giàu lên nhanh chóng, cường quốc yêu đương nghiệp - đế quốc Phù Nam gồm thừa may mắn tài lộc để desgin quân team hùng mạnh khỏe nhằm bảo vệ kinh đô, thống trị trật tự thôn hội và giữ yên bờ cõi.

Như đang nói sinh hoạt trên, quân team Phù Nam gồm đủ các loại thủy - tượng - cỗ binh, trong những số ấy thủy binh được coi là đội quân tinh luyện nhất mang tầm chiến lược của non sông cổ đại này. Mặt hàng chục chiến thuyền được chi tiêu đóng to, sản phẩm công nghệ vũ khí đầy đủ. Vào tập cam kết sự “Chuyện kỳ lạ ở phương Nam” của nhị sứ thần nước trung hoa là Chu Ứng cùng Khang Thái đã thể hiện những con tàu Phù nam giới đủ to để chở 600-700 tín đồ với 40-50 mái chèo. Tàu dài đôi mươi bộ (48m), nổi cao lên khía cạnh nước khoảng 3 bộ, tất cả 4 cột buồm với các cánh buồm nằm nghiêng rộng khoảng 10 bộ. Với sức mạnh của thủy binh, vương quốc Phù Nam sẽ bành trướng yêu thương nghiệp hải dương và lãnh thổ. Thực tiễn các con thuyền của Phù Nam sẽ Nam chinh, Tây vạc bắt rộng 10 quốc gia thần phục làm chư hầu, nên cống hấp thụ thuế thường niên dưới sự bảo lãnh của vua Phù Nam. Trường đoản cú địa bàn chính là đồng bằng sông Cửu Long, sau khoản thời gian chinh phạt hàng phục 10 nước chư hầu, vương quốc Phù Nam điều hành và kiểm soát một vùng rộng lớn từ Nha Trang cho thung lũng Mê Nam, gồm 1 phần đảo Mã Lai cùng vùng ven vịnh Thái Lan. Từ nửa thế kỷ lắp thêm III - IV, Phù Nam chinh phục quân sự vùng Bắc bán đảo Mã Lai nhằm đảm bảo kiểm soát giao thương mua bán trên biển lớn Đông - Ấn Độ Dương, trong những hơn chục nước chư hầu bị Phù nam giới thuần phục gồm cả Chân Lạp (Khơ me cổ tốt Campuchia ngày nay). Đây đó là một mầm mống, một thế lực có ảnh hưởng lớn tới sự suy vong của vương quốc Phù nam sau này.

Với vai trò rất nổi bật trở thành trung chổ chính giữa thương mại sớm nhất trong quanh vùng Đông nam giới Á, quốc gia Phù Nam mặc sức lấn át những tiểu quốc phụ thuộc vào vào khiếp tế, thậm chí là bắt các nước phải thần phục làm chư hầu. Song, cho tới giữa gắng kỷ sản phẩm công nghệ VI, châu thổ này bị thu thuôn bởi đỉnh cao của các đợt hải xâm (biển lấn), đang dẫn đến các cuộc nổi dậy về kinh tế và chính trị của một trong những nước chư hầu. Cùng một quy trình “vương quốc hóa” của các nước nhà trong vùng ban đầu nhen nhóm. Đầu nạm kỷ đồ vật VII ưu thế thương mại dịch vụ của Phù Nam sụt giảm nhanh chóng. Đã tất cả sự dịch chuyển chuyển động thương mại từ trọng tâm là yêu quý cảng Óc Eo ven bờ biển tây-nam cổ xuống quanh vùng Malacca và Xumatơra (Inđônêxia). Bạn ta nhận biết rằng trường đoản cú khi mở ra nhà nước Srivigiaya (một phần khu đất thuộc Mã lai và hòn đảo Java xưa kia) và nhất là khi nó đóng góp vai trò đế chế hải thương của cả khu vực thì tiếng tăm Phù nam giới bị lu mờ và đổi mới mất. Triều đại sau cùng của Phù phái mạnh không chăm lo phát triển sản xuất, thỏa mãn nhu cầu nhu cầu nguồn hàng cũng như củng cố hệ thống cảng biển, vào khi các đế vương, tiểu quốc trên quần đảo In đô nê xia rất thành công xuất sắc trong nghành nghề dịch vụ này. Sự chuyển làn đường buôn bán, mua bán của hai thị phần lớn là trung quốc và Ấn Độ cũng đóng góp phần tạo nên biến đổi trên. Theo thư tịch cổ của china thì sự chuyển dời này đã ban đầu diễn ra từ bỏ nửa sau ráng kỷ II và cho tới cuối cố gắng kỷ III. Với vai trò mới nổi của một số tiểu quốc như Java, Xumatơra… đã bước đầu có phần lớn dấu hiệu của sự việc chuyển hướng địa phận buôn bán. Thương cảng mang tên Koying (Inđônêxia) được nhắc tới như một hải cảng trung chuyển sản phẩm & hàng hóa của tổ quốc này ở con đường bờ hải dương Đông nam Xumatơra. Lúc đó, vương quốc Phù Nam vẫn chính là một quốc gia hùng mạnh khỏe với nạm lực kinh tế mang tầm khu vực, liên châu lục nên đang phớt lờ và chủ quan với phần đông thế lực tài chính mới xung quanh mình. Bao gồm tư tưởng trọng thương và bành trướng lãnh thổ một thời đã đưa quốc gia Phù Nam phát triển thành đế chế dịch vụ thương mại biển, một đế quốc hùng mạnh nhất Đông nam Á, tuy nhiên cũng chính điều này làm nên sự suy yếu về kinh tế tài chính và đẩy quốc gia cổ đại này đến tuyến phố diệt vong.

*

Tiền thời vương quốc Phù Nam. Ảnh nguồn Internet.

Cùng với việc mất địa điểm về yêu mến cảng, nhì nền tài chính chủ yếu là nông nghiệp & trồng trọt và bằng tay thủ công nghiệp có dấu hiệu suy sụp thì một yếu tố mang tính quan trọng đặc biệt làm cho quốc gia Phù phái mạnh sụp đổ là những cuộc tranh ngôi vào vương triều của các hoàng thân dẫn đến triều đình trung ương bị chia rẽ suy yếu, bỏ mặc nền tài chính đang bên trên đà tuột dốc. Chính lý do này cùng với sự lớn mạnh của những nước chư hầu bao bọc cũng là nhân tố tiên quyết làm cho suy vong nhanh vương quốc này. Trong các các đái quốc chư hầu đó, Chân Lạp (hay Khơ me cổ, Cămpuchia ngày nay) vẫn trở bắt buộc vô cùng gian nguy vì vốn đã có mầm mống ước ao lật đổ triều đình trung ương Phù phái nam từ lâu. Chân Lạp thành lập và hoạt động vào khoảng thời điểm cuối thế kỷ thứ V, thời điểm đầu thế kỷ thứ VI. Chân Lạp nằm tại phía tây-nam nước Lâm Ấp (Chiêm Thành - tiền thân của chăm Pa). Hà thành của Chân Lạp mang tên là Linkiapơpơ tuyệt Lingaparvata. Chân Lạp được hiện ra như một tè quốc chư hầu tiên tiến nhất của quốc gia Phù nam giới ở vào cuối thế kỷ thứ V, được vua Phù Nam tin cậy giao cho 1 hoàng thân cai trị. Một trong những nhân vật tạo ra sự cuộc phát triển thành loạn và làm suy vong vương quốc Phù phái nam là Bhavavarman - vốn là trong những người thuộc tôn thất của Phù Nam. Vào rứa kỷ VI (khoảng năm 540- 550) vua Chân Lạp mang quân đánh chiếm vương quốc Phù Nam. Vua Phù nam giới Rudruvarman (vị vua thứ 13 cùng là vị vua ở đầu cuối của quốc gia Phù Nam) thua kém chạy về mãng cầu Phất na (một ghê thành cổ nằm tại vùng Óc Eo - bố Thê) cùng định đô sống đó một thời gian. Tuy nhiên đã cử nhiều đoàn sứ thần đi sứ sang trung hoa cầu cứu tuy thế Phù nam giới chỉ nhận thấy sự ghẻ lạnh của Hoàng đế nước trung hoa và sự quay sống lưng của các nước có quyền năng xung quanh. Cho đến năm 627, bên dưới triều đại của vua Chân Lạp mới là Isanavarman thì vấn đề thôn tính vương quốc Phù phái nam cơ bạn dạng hoàn thành. Phù nam giới bị sáp nhập trọn vẹn vào Chân Lạp. Do lạ lẫm với cuộc sống đời thường sông nước và thậm chí không cần cuộc sống sông nước nên fan Chân lạp đã phá hủy hải cảng Óc Eo. Sau đó, Chân Lạp gửi kinh đô lên vùng khu đất cao Angko Borei (Cămpuchia ngày nay). Vì thế kinh thành và thương cảng Óc Eo lâm vào cảnh cảnh đìu hiu, hoang tàn. Không chỉ là tàn phá cuộc sống thường ngày vùng sông nước nhưng Chân Lạp còn hủy diệt hoàn toàn những vùng cao không giống thuộc vương quốc Phù Nam. Bởi vì khả năng ham mê ứng yếu của người dân Khơ Me cổ đã đẩy quốc gia Phù Nam mang đến cảnh bài trừ và mất tích hoàn toàn sau hầu như đợt sóng biển cả dâng trào. Ngày nay, hầu như đền đài, thành phố, kinh kì xưa của Phù Nam chỉ từ là phế truất tích nằm trong lòng đất ở khắp đồng bằng và đầy đủ triền núi cao sinh sống miền tây nam Bộ.

Xem thêm: Trang BạN Tã¬M KiếM Khã´Ng TồN TạI !, The Resource Cannot Be Found

Vương quốc Phù phái mạnh tồn tại rộng 6 chũm kỷ, trải qua thường xuyên 13 đời vua, thời hạn của nó hoàn toàn có thể sánh cùng với độ nhiều năm của hầu như triều đại phong kiến giảng quyền ngơi nghỉ Đông phái nam Á mọi thế kỷ tiếp theo sau đó. Vào suốt quy trình tồn tại, cùng với những thành quả đó xây dựng được về các mặt: chính trị, tởm tế, văn hóa truyền thống xã hội, Phù Nam sẽ khẳng xác định trí quan liêu trọng của mình như là đầu mối sắm sửa Đông - Tây, làm tiếp sự ổn định định trong những mối dục tình quốc tế, xứng đáng là 1 trong “Trung tâm links thế giới” như nhận xét của một học mang Nhật Bản. “Với hồ hết thành tựu, biểu lộ đó, giang sơn Phù Nam sẽ vượt qua chuyên môn cơ sở để biến một quốc gia phát triển cao nhất Đông phái mạnh Á về số đông mặt trong thiên niên kỷ cùng nó xứng đáng có một vị trí quan trọng trong lịch sử thế giới” ( Lương Ninh- đơn vị nước Phù Nam. NXB ĐHQG T/p hồ Chí Minh, tr. 31).